BDT Nedir, Hangi Teknikleri Kullanır?

bdt-nedir

Biliş kısaca düşünme, öğrenme, bellek, akıl yürütme, kavrama, problem çözme gibi zihinsel süreçleri ifade eden bir kavramdır. Davranış ise bireyin sergilediği çeşitli eylemlerdir. Bilişsel davranışçı terapi bu iki önemli kavramı incelemeyi, çözümlemeyi ve gerektiği zaman değiştirmeyi amaçlar. Psikososyal bir müdahaleyi amaçlayan BDT genellikle bireyin işlevselliğini zarara sokan uyumunu bozan bilişsel bozulmalara odaklanır; değişimi sağlar. Genellikle burada ve şimdi kapsamında duygu-düşünce-davranış etkileşimini ele alır. Burada ve şimdi ile kastedilen kişide sorun oluşturan, kişinin rahatsızlık duyduğu güncel sorunlardır. BDT’de bu sorunlar ile başa çıkmak için kişiye işlevsel başa çıkma mekanizmaları öğretmek hedeftir. Bu süreçte seans içi görüşmelerin yanı sıra nüksü önlemek, yapılan izlem sürecinde de tedavi etkililiğini korumak için ev ödevlerinden yararlanılır. Süreç, seans sayısı, sıklığı, tedavi hedefleri, beklentilerin paylaşılması, terapistin yönelimi ve uygulayacağı yöntem üzerine danışanı bilgilendirmesi gibi tedavi planlaması ile başlar. BDT araştırmalara göre çok sayıda bozukluğun tedavisinde etkili bir yöntemdir:

  • OKB
  • Anksiyete bozukluğu
  • TSSB
  • Depresyon
  • Cinsel işlev bozukluğu
  • Uyku bozuklukları
  • Sosyal fobi
  • Yeme bozuklukları
  • Özgül fobi
  • Madde kötüye kullanımı ve bozukluğu vs.

BDT tedavide çeşitli teknikler kullanır. Yazıda yer verilecek bazı teknikler: psikoeğitim, maruz bırakma ve tepki önleme (MTÖ), bilişsel tekniklerden bilişsel yeniden yapılandırma ve otomatik düşüncelerin analizi, nüks önleme amacıyla ev ödevi.

bdt

PSİKOEĞİTİM

Psikoeğitim her terapi türünde olması gereken, terapistin ekolü ne olursa olsun uygulaması gereken bir tekniktir. Danışanın sorununu tanımlama, terapistin kendi ekolünü ve danışanın sorunu üzerinde nasıl uygulanacağı bilgisi verme, ekolün olası yan etkileri varsa bunları bildirme, danışanın yanlış beklentilerini aydınlatma ve doğru bilgi verme gibi çok geniş kapsamlı bilgilendirici bir süreçtir. Psikoeğitim terapinin başında yapılması gerektiği gibi sadece bu zamanla sınırlı kalmamalı ve süreç boyunca devam etmelidir. Doğru ve yeterli bir psikoeğitimin, danışanla kurulan ilk etkileşim olması nedeniyle, danışanın terapiye ve terapiste güvenine, terapötik ilişkinin gelişimine oldukça katkı sağlayacağı söylenebilir. Psikoeğitim bireysel yapılabileceği gibi grup seanslarında da yapılabilir. Özellikle özgül hasta grupları hastalıkları hakkında bilgilendirici seanslara ve böylece psikoeğitim sürecine fazlaca değer verirler.

MTÖ

BDT’nin davranışçı müdahalesidir. Birey, istemediği, kendisinde sıkıntı oluşturduğunu belirttiği uyarana/uyaranlara maruz bırakılır. Bu maruz bırakma kişinin hazır oluş derecesi değerlendirildikten sonra yapılır. Kişinin aktivasyon tepkileri yüksekse maruz bırakma öncesi aktivasyon tepkisini optimal düzeye indirme çalışmaları yapılır. Maruz bırakma sadece somut olarak değil, VR cihazlarının kullanımının yaygınlaşması ile artık soyut düzeyde zihinsel maruz bırakma, hayali canlandırma şeklinde de yapılabilir. Maruz bırakma esnasında tepki önleme davranışının da tek başına maruz bırakmaya oranla daha etkili olduğunu kanıtlayan araştırmalar mevcuttur. Tepki önleme kişinin istemediği uyarana maruz bırakılması esnasında vereceği tepkileri engelleme çalışmalarıdır. (ellerin tutulması ve yıkama kompulsiyonunun yerine getirilememesi gibi)

BİPOLAR BOZUKLUK NEDİR ? YAZIMIZA GÖAZ ATMAYI UNUTMAYINIZ

BİLİŞSEL TEKNİKLER

En yaygın bilişsel teknik uygulamalarından biri duygu-düşünce-davranış çizelgesidir. Kişi rahatsız edici uyaranla karşılaşmadan önce, karşılaşınca, karşılaştıktan sonra düşüncelerini, hislerini, yapabileceği eylemleri, yaptığı eylemleri bu çizelgeye kaydeder. Terapist için amaç otomatik düşünceleri keşfetme ve temel inançlardan beslenen davranış, düşünce, varsa bilişsel çarpıtmaları düzeltmektir. Bilişsel yeniden yapılandırma da bu noktada devreye giren çarpıtılmış bilişleri doğruları ile değiştiren bir tekniktir. (Durumu felaketleştirme, abartma, sonsuz algılama vs. gibi bilişler çarpık bilişlere örnektir.) Bu düzeltme farkındalığını kişiye kazandırmak için durum öncesi, durum sırası ve durum sonrası yapabilecekleri eylemler eklenir. Kişi bu farkındalığı kazanarak aynı zamanda baş etme stratejileri de geliştirmiş olur..

NÜKS ÖNLEME

Yapılan çeşitli izlem araştırmalarına göre nüks önleme için etkili teknik ev ödevi vermektir. Kişi sadece seans içerisinde BDT tekniklerini uygular ve gelişme gösterirse bu kişi için başarılı bir gidişat olarak kaydedilir fakat kişinin seans dışı ortamda yani kendi sosyal ortamında da bu teknikleri işlevsel kullanması gerekir. Terapist ile birlikte geliştirdiği baş etme yöntemlerini kendi hayatına genelleştirebilmelidir. Kullanılan bazı ev ödevleri: zihinsel maruz bırakmanın seans dışında da kullanmak ve geliştirilen baş etme eylemlerini yine bu durumlarda uygulamak; günlük tutmak; duygu-düşünce-davranış çizelgesini doldurmak ve kaydedilen bilgiler doğrultusunda eylem planları geliştirmek; öğrenilen gevşeme egzersizlerini günlük hayata uygun bir biçimde işlemek gibi çeşitli ev ödevleri nüks için faydalıdır.

Telegram Grubumuz: https://t.me/etkinpsikoloji

İnstagram: https://www.instagram.com/etkin.psiko…

Pinteresthttps://tr.pinterest.com/etkinpsikolo…

Twitter : https://twitter.com/etkinpsikoloji

AYRICA GÖZ AT

Masal Terapisi

Anksiyete

Yalnızlık Korkusu Monofobi

Cinsel Yönelim ve Homofobi

Tükenmişlik Sendromu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir