ÇÖZÜM ODAKLI KISA SÜRELİ TERAPİ

cozum-odakli-kisa-süreli-terapi.jpg

(Solution Focused Brief Therapy)

Kısa Süreli Terapin sistematik bir araştırma alanı ve klinik uygulama olarak1960’lı yıllarda toplum ruh sağlığı hareketleriyle birlikte başladığı ileri sürülmektedir. Halen gelişmekte olan Kısa Süreli Terapinin 50’den fazla farklı modeli bulunmaktadır. Bu modeller geçmişten çok gelecek üzerinde odaklaşmakta ve ortak bazı temel ilkeleri paylaşmaktadır: 

1) belirgin bir yoğunluğu sürdürme, 2) süreyi bilinçli bir şekilde kullanma, 3) tanımlanmış somut amaçlar, 4) şuandaki stres ve belirtiler üzerine odaklaşma, 5) ilk etapta hemen bir değerlendirme yapma, 6) terapi sürecinde sağlanan ilerlemeyi sık sık gözden geçirme ve bu değerlendirmeyi terapiyle bütünleştirme, 7) yüksek düzeyde terapist-danışan etkinliği, 8) duyguların ifade edilmesi için daha rahat ve güvenli bir ortam oluşturma, 9) terapi tekniklerini pratik ve eklektik bir şekilde uygulama.

BU YAZIYI OKUYANLARIN EN ÇOK TERCİH ETTİĞİ DİĞER YAZI: KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Kısa Süreli Terapi “çözülmesi gereken sorun” üzerine yoğunlaştığı için sıklıkla sorun çözme terapisi olarak bilinir. Son yıllarda Shazer, bu gelenekten ayrılarak Kısa Süreli Terapinin sorundan çok çözüm üzerine odaklanması gerektiğini öne sürmüş ve bunun sonucu olarak çözüm üzerinde odaklanma eyleminin sorunu yok edeceği düşüncesi giderek ağırlık kazanmıştır. Böylece çözüme yönelmiş ve gelecek ile şimdiyi önemseyen ve kısa süreli terapinin özelliklerini taşıyan çözüm odaklı terapi teknikleri doğmaya başlamıştır.

Kısa Süreli Çözüm Odaklı Terapide Kullanılan Teknikler

İstisnai sorular: İstisnalar, sorunun bir şekilde yaşanmadığı geçmiş yaşantılardır. Psikolojik danışman, bu tür istisnaların daha sık olabilmesi için neler yapması gerektiğini sorar.

Mucize soru: Bu teknikteki amaç sorunun tamamen çözüldüğünün hayal ederek çözüm konusunda olasılıklar olabileceği konusunda danışana, farkındalık kazandırmaktır. Bu teknik danışanların olası çözümler üzerinde yoğunlaşmasına ve amaçlarının netleşmesine yardımcı olur.

Derecelendirme ölçekli sorular: Derecelendirme soruları ile 0 (en kötü nokta) ile 10 (en iyi nokta) arasında değerleri olan bir ölçek üzerinde , danışanın sahip olduğu sorununu hangi noktada gördüğü sorulur. Bu sorularla hem danışanın bakış açısından yaşadığı sorunun derecesi hem de çözüm sürecindeki ilerlemenin somutlaştırılması amaçlanır.

İltifat Etme: Danışman tarafından danışanın küçük ilerlemeleri bile takdir edilerek geribildirimde bulunulur.

cozum-odakli-kisa-süreli-terapide-kullanilan-teknikler

Ev ödevi: Danışana somut, davranışa yönelik ve istisnai durumlarla ilgili ev ödevleri verilebilir. Ev ödevlerindeki amaç işe yarar çözüm denemelerini artırmak ve yeni çözüm yolları denemektir.

Kısa süreli çözüm odaklı terapinin sınırlılıklarından bahsetmek gerekirse değişimi hızlı olarak ele aldığından bu değişimlerin kalıcı olmayabileceği, kayıp ve yas gibi yoğun duygular üzerinde çalışıldığında yetersiz kalabileceği ve psikopatolojiyi göz ardı ettiği söylenebilir.

Kısa süreli çözüm odaklı terapi, kısa sürede aşama kaydedilmesi ve çözüme yönelik olması ile okul ortamlarında işlevsel bir yaklaşımdır. Bu terapi hakkında yapılan bir çok araştırma bu terapi yaklaşımının danışanlar üzerinde bir çok olumlu ilerleme kaydedildiğini göstermiştir.

Kısa süreli çözüm odaklı terapinin ilk danışma oturumuna ait aşamalar ve danışmanın danışana yönlendireceği sorular örnek olarak aşağıda yer almaktadır.

Kısa Süreli Çözüm Odaklı Terapi İlk Oturum Yol Haritası

1.Sorunun Tanımlanması Ve Somutlaştırılması

-Sizi buraya getiren şey nedir?

2.Danışma Sürecinin Hedefinin Belirlenmesi

-Bu görüşmeden beklentileriniz neler? Bu danışma sürecinin sonunda ne olmasını istersiniz?

3.Sorunun Yaşanmadığı ‘’İstisnai’’ Durumların Ortaya Çıkarılması

-Bu sorunu yaşamadığın istisnai durumlar var mı? Bu zamanlarda sen neleri farklı yapıyorsun?

4.Danışanın Denediği İşe Yarar Çözüm Aşamalarının Ortaya Çıkarılması

-Bu zamana kadar bu sorunun çözümü için neler yaptın? Denediğin hangi çözümler az da olsa işe yaradı?

cozum-kisa-terapi-nedir

5.Mucize Sorunun Sorulması

-Sen uykundayken bir mucize gerçekleşti ve bu sorunun çözüldü, bu mucizenin gerçekleştiğini kimler fark eder? Nasıl fark ederler? Sen nasıl fark edersin? Bu mucizenin gerçekleşmesi için sen neler yapmalısın?

6.Derecelendirme Sorusunun Sorulması

-0 ile 10 arasında bir ölçek olduğunu düşünsek 0 en kötü 10 en iyi nokta olarak düşünürsen kendini bu sorununla ilgili hangi noktada görmektesin? Kendini neden bu noktada görüyorsun? Bir üst noktaya çıkmak için sen neler yapmalısın?

7.Ev Ödevinin Verilmesi

İstisnai durumlar ile ilgili ve davranışa yönelik somut ödevler verilebilir.

-Haftaya görüşmemizde bu sorunu yaşamadığın istisnai durumlarda neleri farklı yaptığını yazarak getirmeni istiyorum.

Daha Sonraki Seanslar

Geçen hafta neler yaşadın. En iyi geçen kısım hangisi? Bu problemi yaşamadığın gün oldu mu? Günün hangi zamanı idi? Bunu nasıl başardın? Neler hissettin? En son görüştüğümüzden bu yana neler farklı veya iyi şeyler olan durumlardan bahset gibi sorular sorularak gelişim takip edilir.

• Danışanın başardıklarına övgüde bulunarak onurlandırılır. Durumun daha kötüye gittiği iddia ediliyorsa; danışanın bu durumla baş etmek için gösterdiği becerilere vurgu yapılır. 

• İstisna durumlara odaklanır, amigoluk yapılır.

• Derecelendirme sorusu yeniden sorularak kendisine kaç puan verdiği sorulur?

• Hayatını gözden geçir hayatında neyin değişmesini istemezdin gibi sorularla güçlü olumlu durumlara dikkat çekilir.

• İlk seansta belirlenen amaçlardan birine ulaşılmışsa, diğer amaçlara odaklanarak çalışma sürdürülür.

• Her seansın ardından daha ne kadar devam edebiliriz diye sorulur.

• Seans yine mesaj yazmayla sonlandırılır.

Telegram Grubumuz: https://t.me/etkinpsikoloji

İnstagram: https://www.instagram.com/etkin.psiko…

Pinterest https://tr.pinterest.com/etkinpsikolo…

Twitter : https://twitter.com/etkinpsikoloji

AYRICA GÖZ AT

ANKSİYETE

https://etkinpsikoloji.com/anksiyete/

BİPOLAR BOZUKLUK

https://etkinpsikoloji.com/bipolar-bozukluk/

MASAL TERAPİSİ

https://etkinpsikoloji.com/masal-terapisi/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir