PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’

PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’

PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’


Gaslighting terimi 1938’de Gas Light adında bir tiyatro oyununda çıkmıştır. Daha sonra 1944’te Ingrid Bergman’ın ve Charles Boyer’in rol aldığı filmi çekilmiş. Film de Paula çok büyük bir romantizmle hayatının aşkı Gregory ile tanışır. Fakat kızımızın isteği romantik bir aşk ve evlilik yaşamakken Gregory’nin farklı planları vardır. Gregory’nin evlenerek mücevherlere sahip olma arzusu Paula’ya çeşitli akıl oyunları oynamaya iter. Gregory zamanla Paula’ya bazı söylemlerde bulunur. Ona aile yadigarı bir broş verir ve kaybetmemesi için tembihler. PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’

Paula bu uyarı karşısında şaşırır fakat Gregory onun unutkan olduğunu ve hep bir şeyler kaybettiğini sevecen bir şekilde söyler. Paula bu durumu sorgulasa da gerçekten broşu kaybeder ve bir daha bulamaz. Gregory devamlı planlı bir şekilde bu söylemlerde bulunur. Her gece evdeki gaz lambasını bir önceki güne göre giderek kısar ve Paula ne zaman ‘Gaz lambası giderek daha mı az ışık veriyor?’ diye sorsa Gregory’den sert tepki alır. Zamanla sağlıklı bir kadın olan Paula gerçeklik algısının kaybetmeye başlar. Günümüzde tam olarak bu hikayedeki gibi olaylar yaşanmasa da bunun gibi veya daha fazla yaşatılan manipülasyonlar var.

Manipülasyon derken neyden bahsediyorum? Karşı tarafın size durumu farkettirmeden profesyonel bir şekilde size kendinizi yetersiz hissettirmesi, sizi aşşağılaması, size hakaret etmesi. Olayın temelinde yatan şey, karşıdaki insanın güvenini sevgisini suistimal ederek zamanla özgüvenini kaybettirmek. Karar alma yetisini kaybettirerek kendisine bağımlı hale getirmek. PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’

Bu gibi durumları maalesef hep sevdiğimiz güvendiğimiz insanlar tarafından yaşıyoruz. İnsanın kendine karşı güvensizliği manipülasyon için mükemmel bir açıklık sunar. Bu konu üzerine yapılmış bazı araştırmalar bu manipülasyonu yapanların genellikle narsist veya psikopat özelliğe sahip olan insanların yaptığını gösteriyor. Bu kişiler sözde dünyanın en iyi sevgilisi, en iyi arkadaşı, eşi, iş arkadaşı hatta patronu bile olabilir. Her zaman derler ya sözlere değil davranışa bakmak lazım, bu da öyle bir şey işte.

Gaslighting’in bir sürü yöntemi vardır. En psikopatça yapılan, akıl sağlığını etkileyen davranış ise evdeki bir objenin yerini değiştirmek, kaybolmuş veya kaybetmiş imajı vermek. Daha sonra o objeyi yerine koymak sanki en başından beri oradaymış gibi.

Bir diğeri ise referans gösterilerek yapılması. ‘Sen zaten hep yalan söylüyorsun, senin arkadaşlarında çok şikayetçi bu durumdan, onlarda böyle düşünüyor’ gibi gerçek dışı ifadelerde bulunarak bir nevi yapılan manipülasyonun altını doldurmaktır. Bu yapılan yöntem zamanla insanı kendinden şüphe ettirmeye başlar.

İnsanın hatayı kendinde araması sevdiği insanda aramaktan daha kolay gelir hepimize. Bir anda böyle bir şiddete maruz kalıp kendinizi karşınızdaki insana ispatlamaya çalışırken bulursunuz. ‘Seni prenses gibi yetiştirmişler, o yüzden bu basit olayları çok ağır yaşıyorsun. Benimki gibi bir evde büyüseydin sorun nasıl olurmuş anlardın. ‘Dengesiz davranıyorsun iyice. PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’

Bir dediğin diğerine uymuyor.’ “Öyle bir şey olmadı, yanlış hatırlıyorsun.’ ‘Çok hassassın sen. Aşırı tepki veriyorsun.’ Bazen elinde kanıtlarla bile karşındaki insanın hatasını bulursun. Mesela hayatındaki insanın seni aldattığını öğreniyorsun, kanıtlar bile mevcut.

Fakat böyle bir durumda bile yaptığı hatayı ‘senin yüzünden aldattım, aldattıysam suçlusu sensin, bence sen beni aldatıyorsun’ gibi cümlelerle bastırıp, buna sebep seni gösteriyorsa ‘sanırım yanılmış olabilirim, sanırım hata bende’ diye düşünüp olayın kapanmasına zemin hazırlayacak hale geliyorsun. Bu gibi örneklerle karşındaki insanın hata yapmasında bile kendini suçlu hissetmeye başlamışsan üzgünüm Gasligting’e uğruyorsun. Gaslighting yapan insanlar bu gibi cümlelerle sağlıklı bir insanı psikolojik olarak çöküşe sürükleyebilirler.

Hatta bunun sonucunda depresyon ve kaygı bozukluğu gibi psikolojik sorunlara sebebiyet verebilir. Bunun gibi psikolojik şiddete maruz kalan insanlar bir süre sonra içine kapanmaya başlar, sosyalleşmekten uzaklaşırlar. Böyle biri hayatına girdikten sonra özgüvenini kaybetmişsen, kendinden nefret eder hale gelmişsen, kendi başına tek bir şey yapamayacak duruma gelmişsen bu durumu yaşıyor olabilirsin.

Kaybettiğini düşündüğün kendine olan sevginin, özgüveninin tekrar geri kazanabilecek bir şey olduğunu unutma. Kendini farket, kendi değerini kendin ver. Hiçbir şey için geç değil, bu yazıyı okuyarak bile bir şeylerin farkına vardın. Şimdi sıra Gas Light’ı eline alıp, kendi ışığını kendin ayarlama da. PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’

Ayrıca Göz At

4 thoughts on “PSİKOLOJİK MANİPÜLASYON ‘GASHLİGHTİNG’

  • Nisan 26, 2020 tarihinde, saat 2:55 pm
    Permalink

    Tebrik ederim çok güzel bir yazı olmuş devamını okumayı ve farklı konular ile alakalı metinlerinizi beklerim

    Yanıtla
    • Nisan 30, 2020 tarihinde, saat 3:22 pm
      Permalink

      Çok teşekkür ederim 🙂

      Yanıtla
  • Nisan 26, 2020 tarihinde, saat 5:41 pm
    Permalink

    Tebrik ederim . Farklı konular içeren yazılarınıza takip edeceğim . 👏🏻

    Yanıtla
    • Nisan 30, 2020 tarihinde, saat 3:21 pm
      Permalink

      Çok teşekkür ederim 🙂

      Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir